Przejdź do treści
Fakty o internecie, zdrowiu i ubezpieczeniu domu
Zdrowie i uroda

Neurony kury przeżywają ponad dwie godziny bez tlenu. Zaskakujące wyniki badań

Neurony kury przeżywają ponad dwie godziny bez tlenu. Zaskakujące wyniki badań

Mózg człowieka bez tlenu obumiera w ciągu kilku minut, tymczasem komórki nerwowe kury potrafią przetrwać bez niego ponad dwie godziny. Do takiego wniosku doszła zespół badaczy z amerykańskiego Wake Forest University, a odkrycie może w przyszłości pomóc w opracowaniu terapii chroniących neurony.

Dlaczego ludzkie neurony giną bez tlenu

Komórki nerwowe potrzebują tlenu do produkcji ATP, czyli związku dostarczającego energii wszystkim komórkom. Gdy jej zabraknie, przestają działać transportery utrzymujące właściwą równowagę jonów sodu, potasu i wapnia wewnątrz komórki i wokół niej. Zaburzenie tej równowagi uruchamia tzw. kaskadę neurotoksyczną, która prowadzi do śmierci neuronów.

Znane są zwierzęta, których mózg radzi sobie z niedoborem tlenu: żaby błotne po zimowaniu na dnie stawów, hibernujące gryzonie z rodziny wiewiórkowatych, żółwie malowane czy głęboko nurkujące foki. Kury do tej grupy nie należą – nie zapadają w ssen zimowy, nie nurkują i nie latają wysoko. Ich mózg zużywa przy tym dużo energii, a ptaki mają bardzo szybką przemianę materii i wysoką temperaturę ciała.

Co ustalili badacze

Zespół kierowany przez dr Larę do Amaral-Silvę wykazał, że neurony kury potrafią utrzymać stabilną równowagę ładunków po obu stronach błony komórkowej mimo braku tlenu, a dzięki temu pozostają żywe. Co istotne, nawet obszary mózgu odpowiedzialne za energochłonne procesy, takie jak uczenie się i pamięć, nadal funkcjonowały.

Dwie godziny nie muszą być granicą możliwości tych komórek – to po prostu moment, w którym badacze zakończyli pomiary. „Uważamy, że potrafią więcej” – powiedziała Amaral-Silva. Prace opisano w czasopiśmie „Current Biology”, a według autorów to pierwsze tego typu badanie.

W laboratorium trwa też studencki projekt sprawdzający pamięć kur w warunkach niskiego stężenia tlenu. Wstępne wyniki wskazują, że neurony nie tylko przeżywają, lecz prawdopodobnie nadal realizują procesy związane z zapamiętywaniem.

Co to może oznaczać dla medycyny

Kolejnym krokiem będzie ustalenie, jak dokładnie działa ochronny mechanizm w mózgu kur. Poznanie go mogłoby wskazać cele dla leków chroniących ludzkie neurony. Dotyczy to nagłych stanów, takich jak udar, zawał serca czy zatrzymanie oddechu, ale też przewlekłych chorób neurodegeneracyjnych, m.in. choroby Alzheimera, choroby Parkinsona i stwardnienia zanikowego bocznego (ALS). Według autorki niedobór energii w neuronach jest podstawowym problemem wielu schorzeń.

Warto jednak zachować ostrożność. To badania podstawowe, prowadzone na komórkach nerwowych ptaka, a droga od takiego odkrycia do zatwierdzonego leku jest zwykle długa i nie każdy trop kończy się terapią. Na razie nie ma mowy o metodzie, którą można by zastosować u pacjentów.

Dla polskiego czytelnika temat ma znaczenie praktyczne, bo udar i choroby neurodegeneracyjne dotyczą także Polski i innych krajów UE, gdzie populacja się starzeje. Każde nowe zrozumienie tego, jak mózg może przetrwać niedotlenienie, poszerza pole do przyszłych badań nad lekami. Do tego czasu obowiązuje stara zasada: przy objawach udaru liczy się każda minuta i trzeba natychmiast wezwać pogotowie.

Ptaki jako wzór zdrowego starzenia

Amaral-Silva od studiów interesuje się fizjologią ptaków. Zwraca uwagę, że mają one wysoki poziom glukozy, a mimo to nie chorują na cukrzycę, oraz że starzeją się z klasą i zachowują dobre zdrowie niemal do końca życia. Jej zespół bada, jakie mechanizmy pozwalają zwierzętom znosić obciążenia, które u ludzi prowadziłyby do poważnych problemów zdrowotnych.

Źródło: Medical Xpress – „No oxygen? Chicken brain cells still survive”

Czytaj także

Cały dział
amata-us.org https://skwlegal.com.pl/rodzinne-bezpieczenstwo-zdrowotne-jak-dziala-luxmed-pakiet-rodzinny-w-praktyce/ albanese-dev.com